Liszt Kring Activiteiten Over Liszt Internationaal Archief
Concertagenda Bulletin Tijdschrift
Doelstelling Adresgegevens Bestuur Donateur

 

Agenda

 
Geen geplande activiteiten

Gerealiseerde activiteiten


Drie jonge Nederlandse Pianisten speelden Franz Liszt in drie try-outs

De Lisztkring organiseerde in de laatste week van januari en de eerste week van februari drie try-outs voor drie Nederlandse pianisten die op 11 en 12 februari wilden voorspelen tijdens de voorrondes van het 11e Internationale Franz Liszt Pianoconcours. Het betrof hier Tobias Borsboom, Martin Kaptein en Martin Oei.

De voorspeelsessies werden in Wassenaar gehouden op 28 januari, ten huize van Mevrouw Toos Onderdenwijngaard. Op 1 februari speelden de drie pianisten in de grote zaal van het Utrechts Conservatorium en de sessies werden besloten met een huisconcert in ’s-Hertogenbosch, op 4 februari ten huize van Madeleine en Guido van Elk. Duidelijk mocht zijn dat de drie pianisten elk voor zich een totaal verschillende interpretatie en visie over Liszt lieten horen. Maar ook de fysieke omstandigheden waren verschillend. Zo is de muzieksalon van mevrouw Onderdenwijngaard rijkelijk gestoffeerd met ondermeer zware - en mooie fauteuils. In de salon staat een fraai klinkende Steinway concertvleugel. In Den Bosch speelden de pianisten op een Fazioli van 2.28 m. Door de vorm van de muziekkamer hier, de afwerking van de muren en ondermeer de betegelde vloer klinkt de Fazioli voor wie het niet gewend is misschien wel te luid; in ieder geval produceert deze vleugel daar een rijke en frisse klank. Tenslotte is de aula van het Utrechts Conservatorium in het voormalige gebouw van Kunsten & Wetenschappen wellicht nog de beste ambiance voor een aankomende concertpianist. Door de vorm en afwerking van de zaal zijn de akoestische eigenschappen optimaal. De klank van de grote sonoor klinkende Steinway concertvleugel gaat omhoog en zingt helemaal rond langs de wanden. Ook vroeger had deze aula al optimale akoestische eigenschappen, weet de scribent van dit stukje zich te herinneren, nog voor de grote brand in 1988 die het gebouw op de buitenmuren na volledig in de as legde.

In Wassenaar verwelkomde Martyn van den Hoek als de nieuwe voorzitter van de Lisztkring de aanwezigen en de drie pianisten met een hartelijk toespraakje. Hij memoreerde dat de Lisztkring feitelijk ruims 35 jaar geleden hier in deze salon, met medewerking van de pianiste Toos Onderdenwijngaard ooit zijn beslag kreeg. Hij vergeleek de drie pianisten met drie gladiatoren, die nu het strijdtoneel moesten betreden. De drie moesten opgewarmd worden voor het concours door heel veel te spelen. En de Lisztkring zou hen daarin bijstaan.

Tobias Borsboom (1988, Leidschendam) mocht in Wassenaar het spits afbijten. Hij kreeg zijn eerste pianolessen op de muziekschool. Al gauw wint hij diverse jeugdconcoursen; in 2001 het Petrof Festival en Kijkduin Concours. Vervolgens studeert hij bij Paolo Giacometti, op de Jong-Talent afdeling van het Conservatorium in Utrecht. In 2011 voltooit Tobias zijn Bachelor aan het Conservatorium van Amsterdam en vervolgt zijn studie voor Master. Tobias Borsboom voltooide zijn Masters of Music bij Jan Wijn aan het Conservatorium van Amsterdam in 2013. Tobias was destijds ook finalist en winnaar van 'Koffie bij de Piano', in ’s-Hertogenbosch. Inmiddels is hij als medewerker verbonden aan het Conservatoriumvan Amsterdam en veel gevraagd pianist solo en in duo-verband. Hij won vele prijzen. Zijn programma bestond uit de volgende werken van Franz Liszt. Bij de nummering is de Hongaarse Liszt Werke Verzeichnis aangehouden aangeduid met de letters LW.

1. Uit ‘Trois Caprices-Valses’ - Valse de bravoure, LW: A32b Franz Liszt
2. Adelaide, LW: A58 Beethoven/Liszt
3. Uit ‘Etudes d’exécution transcendante’ Franz Liszt- Feux follets, LW: A172/5
4. Hongaarse Rapsodie LW: A132/6 Franz Liszt

In deze beschouwing zal ik geen waardeoordeel vellen over de pianisten, ook geen bespreking per speelsessie, dat voert te ver. Ik geef per pianist een korte impressie. Zeker is dat ze alle drie over een formidabele pianistische bagage beschikken. Ze waren klaar voor het concours, maar ze moeten ook een dosis geluk meekrijgen.

Tobias Borsboom was ook kandidaat bij het 10e Franz Lisztconcours. Toen kon hij niet door naar de 2e speelronde. Tobias maakte nu steeds een stabiele indruk met een grote speelconcentratie. Zijn spel is te duiden als lichtvoetig en speels, transparant en helder, maar tegelijk ook virtuoos. Hij is niet de pianist als krachtpatser, zijn spel is daar te verfijnd voor. In Feux follets fladderden zijn dwaallichtjes soms letterlijk over de toetsen.

Martin Kaptein, de jongste van de drie gladiatoren, geboren in 1997, begon met pianospelen op vijfjarige leeftijd bij Prof. Lena Golowinskaja. Sinds 2015 studeert Martin bij Prof. Michail Markov aan het Artez Conservatorium in Zwolle.Ook hij behaalde al vele prijzen. Een greep hieruit. In 2005 Eerste prijs bij het “Regional Klavier Wettbewerb “Jugend Musiziert” in Lingen/Duitsland. In 2008 de tweede priijs bij het “Landes Klavierwettbewerb Jugend Musiziert” in Hannover / Duitsland. In 2010 de derde prijs en “Schumer Prijs” van de “International Piano Competition for YoungMusicians” in Enschede. In 2012 de tweede prijs internationale EPTA Piano Competitie “Les Rencontres Internationaux de jeune Pianistes”in Wavre / België.En in 2015 de 1e prijs van de “St. Cecilia International Pianocompetition’’ in Porto, Portugal.

Zijn programma bestond uit drie werken:

1. Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen (Praeludium über Franz Liszt das Thema J.S. Bachs) LW: A198
2. Uit ‘Harmonies poétiques et religieuses’ Franz Liszt - Funérailles, LW: A158, 7
3. Sarabande und Chaconne aus dem Singspiel ‘Almira’ Händel/Liszt von Händel, LW: A290

Zijn spel beschrijvend ontstond bij mij een beeld van een ‘jonge hond’, die meteen aanvallend op zijn prooi afging. Hij maakte een prachtige klank, en schuwde het niet om een groot klankbeeld neer te zetten. Soms zocht hij hierin zijn grenzen op, of hij ging er overheen. Hij maakte mooie spanningsbogen, en was in staat om daadwerkelijk die spanning lang vast te houden, zoals in het werk van Händel/Liszt. Zo jong als hij is, zal hij het zeker nog ver brengen.

De 3e kandidaat was Martin Oei (1996) Hij is een nog jonge pianist die zowel op moderne vleugels als op historische instrumenten optreedt. Hij is gefascineerd door fortepiano’s en Franse vleugels van het merk Erard. Op zijn negende begon hij met piano spelen, een jaar later nam de Young Musicians Academy van Fontys Conservatorium hem aan. Vanaf dat moment heeft vakdocente Jelena Bazova hem pianolesgegeven. Sinds 2013 studeert hij bij haar aan het Fontys Conservatorium. Vanaf 2015 is Martijn van den Hoek op het Utrechts Conservatorium zijn nieuwe docent. Ook Martin Oei behaalde vele prijzen. Martin Oei werkt veelvuldig samen met de reeds legendarische Nederlandse pianist Daniël Wayenberg. Martin nam meerdere CD’s op, recentelijk nog samen met Daniël Wayenberg waarmee hij het 2e pianoconcert van Chopin speelde. Martin Oei presenteerde zich met maar liefst vijf werken.

1. Bagatelle sans tonalité, LW: A338 Franz Liszt
2. Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen (Praeludium über Franz Liszt das Thema J.S. Bachs) LW: A198
3. Uit : ‘Trois Caprices-Valses’ - |Valse de concert sur deux motifs de ‘Lucia’ et ‘Parisana’, LW: A88b Donizetti/Liszt
4. Uit ‘Etudes d’exécution transcendante’ Franz Liszt- Vision, LW: A172, 6 - Wilder Jagd, LW : A172/ 8 (1e oorspronkelijke versie)

Martin Oei zou ik willen omschrijven als een Zenpianist. Zelden zag ik iemand zo geconcentreerd en met uiterste precisie piano spelen. Zijn lange lenige vingers dansten over de toetsen, bovendien zag hij kans om daarbij een breed klankspectrum te ontwikkelen. Zo werd ‘Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen onder zijn vingers een bedachtzaam stuk met veel meditatieve impulsen. De Valse de Concert van Donizetti / Liszt beleefde een prachtige opening, alle noten klopten en de kerkklok van de Capucijner kerk, de achterbuur van de familie van Elk, begeleidde om 17.30 uur zijn imponerende spel. De 6e Transcendentale etude, ‘Vision’, leek eerst een etude voor de linkerhand te zijn, later zou zich de rechterhand erbij voegen. Langzaam rolde het vergezicht zich uit, oneindige dieptes gaven hun geheimen prijs en er ontsnapte niet één enkel nootje aan de aandacht van de meester. Maar zijn grootste troef speelde hij uit in zijn laatste werk. De gekozen etude ‘Wilder Jagd’ bleek de oerversie te zijn, nog veeleisender dan de later gepubliceerde 2e versie. Hier bleek dat Martin Oei nog wat reserve over had, het volume nam nog wat in kracht toe en de snelheid waarmee hij de noten uit de toetsen ranselde eveneens. De laatste gladiator kon zijn lauwerkrans in ontvangst nemen. Het spel was uit!

Naschrift
Inmiddels hebben de drie kandidaten voorgespeeld tijdens de voorrondes van het 11e Internationale Franz Liszt Pianoconcours in Utrecht. Schrijver dezes heeft helaas alleen het optreden van Martin Kaptein kunnen horen. Hij speelde prima zoals te verwachten was. Zijn leraar Professor Michaël Markov was tevreden. Maar de concurrentie is moordend… er speelden wereldwijd 74 kandidaten op vier verschillende locaties, Utrecht, New-York, Moskou en Tokyo. Behalve de drie kandidaten die wij als Lisztkring lieten spelen waren er nog vier (deels) Nederlandse kandidaten die voorspeelden tijdens de voorrondes. Dat waren : Wouter Bergenhuizen, Paul Broek, Christian Sanders en Katherine Sebring (VS/ Nederland) Op 6 maart wordt bekend gemaakt wie er van de 74 kandidaten naar de Halve Finale mogen. Slechts 14 kandidaten mogen zich met deze uitverkiezing gelukkig prijzen. Want het Lisztconcours 2017 heeft een totaal vernieuwde opzet. De 2e ronde is vervallen. Veertien kandidaten worden uitverkoren om in nogmaals drie verschillende rondes hun kijk op Franz Liszt te laten horen. Daarna worden drie van hen genomineerd voor de Finale die ook weer uit 2 rondes zal bestaan. Het 11e Internationaal Franz Liszt Pianoconcours wordt gehouden in Utrecht van 8 t/m 21oktober 2017.

Peter van Korlaar - 14 februari 2017

 

Copyright Stichting Franz Liszt Kring. Alle rechten voorbehouden.