© Mondiger
© Mondiger
FRANZLISZTKRING

Biografie

Franz Liszt 1811 - 1886

Franz Liszt werd geboren op 22 oktober

1811 te Raiding in het Burgenland, het

tegenwoordige grensgebied tussen

Hongarije en Oostenrijk. Hij is overleden

op 31 juli 1886 te Bayreuth. Op zesjarige

leeftijd kreeg hij pianoles van zijn vader

Adam Liszt. Drie jaar later gaf hij als

wonderkind, met een grote gave voor

improvisatie, zijn eerste concert in

Baden bij Wenen.

Door het enorme succes kreeg zijn vader een jaargeld voor een verdere muzikale opleiding van zijn zeer begaafde zoon. De familie Liszt verhuisde naar Wenen, waar de jonge Franz drie jaar lang pianolessen kreeg van Carl Czerny, die zelf leerling was geweest van Ludwig van Beethoven. Bij Antonio Salieri, die zelf een van de leermeesters was van Ludwig von Beethoven, studeerde hij compositie. In die periode ontmoette hij Ludwig van Beethoven en vermoedelijk ook Franz Schubert. In 1832 verhuisde de familie Liszt naar Parijs, waar de jonge Liszt al spoedig op handen werd gedragen door de aristocratische kringen vanwege zijn virtuoos pianospel en zijn enorme improvisatiekunst. Franz Liszt raakte bevriend met componisten zoals Frédéric Chopin en Hector Berlioz, met dichters en schrijvers zoals Victor Hugo, Alphonse de Lamartine, Heinrich Heine en met de schilder Eugène Delacroix. 1843 In de periode van 1839 tot 1847 veroverde hij Europa als pianovirtuoos, en doorkruiste hij haar van Ierland tot Turkije en van Portugal tot Rusland. Zijn sociaal leven speelde zich hoofdzakelijk af in de hoogste kringen van Europa. Liszt componeerde in deze tijd hoofdzakelijk pianomuziek waaronder zijn beroemde 'Études d'exécution transcendante'. Uit die periode stammen ook zijn pianotranscripties van Schubert- liederen. Hij werd door zijn tijdgenoten gezien als de grootste pianist van zijn tijd met een magische uitstraling. Ook nu nog wordt hij door velen beschouwd als de grootste pianist aller tijden. Franz Liszt bracht de techniek van het pianospel tot ongeëvenaarde hoogte. 1847 In 1848 accepteerde Liszt de functie van Hofkapellmeister te Weimar, nadat hij een jaar eerder al besloten had zijn concertreizen als pianovirtuoos stop te zetten. Weimar werd het Mekka van de avant-garde muziek. Met Richard Wagner vertegenwoordigde Liszt de 'Neu-Deutsche Schule'. 1853 In zijn derde en laatste levensfase - van 1861 tot 1886 - speelde zijn leven zich hoofdzakelijk af tussen de steden Weimar, Rome en Boedapest. Hij zette zich in voor de uitvoering van werken van vele andere componisten zoals Richard Wagner, Hector Berlioz en Camille Saint-Saëns. Daarnaast had hij een grote schare van leerlingen waarvan enkele ook beroemd geworden zijn als concertpianist. Als componist was hij met zijn harmonie en compositietechniek zijn tijd ver vooruit. Zijn werken waren een brug naar de impressionistische muziek van de Franse componisten onder wie Claude Debussy de belangrijkste vertegenwoordiger was. Zijn latere werken waren baanbrekend voor de twintigste-eeuwse muziek. Zijn totale oeuvre bedraagt circa 1500 werken, naast pianomuziek onder andere ook 13 Symfonische Gedichten voor orkest, liederen, twee pianoconcerten, orgelwerken en geestelijke muziek, waaronder enkele missen en oratoria. Doordat Liszt in de hoogste kringen van Europa vertoefde en volledig op de hoogte was van de muzikale ontwikkeling van zijn tijd - vele belangrijke componisten zonden hun pas gecomponeerd werk op naar Liszt ter beoordeling - werd hij de spil van de negentiende-eeuwse muziek. 1858

Beknopte literatuurlijst

Biografieën GUT, Serge, Liszt - Franse versie: Editions de Fallois / l’Age d’Homme, 1989. ISBN 2-87706-042-X - Duitse, gereviseerde en vermeerderde versie: Studiopunkt Verlag, Sinzig, 2009. ISBN 978-3-895-64-115-2 HAMBURGER, Klára, Franz Liszt Duitse vertaling, Corvina, Budapest, 1986. ISMN 963-13-2323-4 LEGÁNY, Dezsö, Liszt and His Country 1869-1873 Originele titel: Liszt Ferenc Maygarországon. 1869-1873; Zenemükiadó, Budapest, 1976 Engelse vertaling: Gyula Gulyás. Heruitgegeven door Corvina Kiadó, 1983, met financiële steun van de Franz Liszt Kring, Drs Peter Scholcz en Adviesburo W.C.M. van Beek. ISBN 90-9010338-0 LEGÁNY, Dezsö, Liszt and His Country 1874-1886 Engelse vertaling: Elisabeth Smith- Csicsery-Rónay/Dr. Paul Merrick. Uitgegeven door Occidental Press, 1992, met financiële steun van de Franz Liszt Kring, Drs Peter Scholcz en Adviesburo W.C.M. van Beek. ISBN 0-911050-66-0 WALKER, Alan, Franz Liszt – The virtuoso years 1811-1847 Alfred A. Knopf, 1983. ISBN 0-394-52540-X. Revised Edition (paperback), Cornell University Press, 1988. ISBN 0-8014- 9421-4 WALKER, Alan, Franz Liszt – The Weimar years 1848-1861 Alfred A. Knopf, 1989. ISBN 0-394-52540-X. (paperback), Cornell University Press, 1993. ISBN 0-8014-9721-3 WALKER, Alan, Franz Liszt – The final years 1861-1886 Alfred A. Knopf, 1996. ISBN 0- 394-52540-X (paperback), Cornell University Press, 1997. ISBN 0-8014- 8453-7 Speciaalstudies BURGER, Ernst, Franz Liszt – Leben und Sterben in Bayreuth (mit Lina Schmalhausens Tagebuch über Liszt’s letze Tage) Con brio Verlagsgesellschaft, Regensburg, 2011. ISBN:978-3-940768-26-1. GUT, Serge, Franz Liszt – les éléments du langage musical. (Édition revue et augmentée). Préface de Jacques Chailley. Editions Aug. Zurfluh, 2008. Depôt legal: 800 IV 2008. LOYA, Shay, Liszt’s Transcultural Modernism and the Hungarian-Gypsy Tradition, University of Rochester Press, Rochester, 2011. ISBN: 978-1-58046-323- 2. PESCE, Dolores, Liszt’s Final Decade University of Rochester Press, Rochester, 2014. ISBN: 978-1-58046-484-0. UBBER, Christian, Liszts Zwölf Etüden und ihre Fassungen (1826-1837-1851). Weimarer Liszt-Studien, Band 4. Met een Voorwoord van Detlef Kraus. Laaber- Verlag, 2002. ISBN 3-89007-528-2 Anthologieën ALTENBURG, Detlef, Franz Liszt. Ein Europäer in Weimar. Catalogus van de Liszt-tentoonstelling in Weimar in 2011, met een groot aantal rijk geïllustreerde artikelen door gerenommeerde Liszt-kenners. Walther König, Keulen, 2011. ISBN: 978- 3-86560-972-4 ARNOLD, Ben (red.), The Liszt Companion, Greenwood Press, 2002. ISBN 0-313- 30689-3 DUFETEL, Nicolas, & HAINE, Malou (red.), Franz Liszt – un saltimbanque en province. Symétrie, 2007. ISBN 978-2-914373-27-2. Idem, Liszt et la France. Musique, culture et société dans l’Europe du XIXe siècle. VRIM, 2012. ISBN: 978-2-7116-2369-3 GIULINI, Fernanda & Dufetel, Nicolas (red.), Liszt e ik suono di Erard Een fraai in kleur uitgegeven boekwerk met artikelen door een internationaal gezelschap van Liszt-kenners, met als leidraad Liszts contact met de familie Erard en diens instrumenten. Villa Medici Giulini, 2011. ISBN: 978-88- 95325-07-1 HAMBURGER, Klára (red.), Liszt 2000 – Selected letters given at the International Liszt Conference in Budapest, May 18-20, 1999 The Hungarian Liszt Society, Budapest, 2000. ISBN 963-00-3729-7 HAMILTON, Kenneth (red.), The Cambridge Companion to Liszt Cambridge University Press, 2005. ISBN 0-521-62204-2 Iconografieën Ernst Burger, Franz Liszt – eine Lebenschronik in Bildern und Dokumenten. Vorwort Alfred Brendel. List Verlag, München, 1986. ISBN 3-417-77160-3.

Beeldmateriaal

1866 Wijding als abbé

1869 1875 1875 Dirigent 1880 1882 1884 1885 1886 © 2019 Stichting Franz Liszt Kring
Over FRANZ LISZT
1864 1866 1
© Mondiger
© Mondiger
FRANZLISZTKRING

Biografie

Franz Liszt 1811 - 1886

Franz Liszt werd geboren op 22 oktober 1811 te Raiding in het

Burgenland, het tegenwoordige grensgebied tussen Hongarije en

Oostenrijk. Hij is overleden op 31 juli 1886 te Bayreuth. Op zesjarige

leeftijd kreeg hij pianoles van zijn vader Adam Liszt. Drie jaar later

gaf hij als wonderkind, met een grote gave voor improvisatie, zijn

eerste concert in Baden bij Wenen.

Door het enorme succes kreeg zijn vader een jaargeld voor een verdere muzikale opleiding van zijn zeer begaafde zoon. De familie Liszt verhuisde naar Wenen, waar de jonge Franz drie jaar lang pianolessen kreeg van Carl Czerny, die zelf leerling was geweest van Ludwig van Beethoven. Bij Antonio Salieri, die zelf een van de leermeesters was van Ludwig von Beethoven, studeerde hij compositie. In die periode ontmoette hij Ludwig van Beethoven en vermoedelijk ook Franz Schubert. In 1832 verhuisde de familie Liszt naar Parijs, waar de jonge Liszt al spoedig op handen werd gedragen door de aristocratische kringen vanwege zijn virtuoos pianospel en zijn enorme improvisatiekunst. Franz Liszt raakte bevriend met componisten zoals Frédéric Chopin en Hector Berlioz, met dichters en schrijvers zoals Victor Hugo, Alphonse de Lamartine, Heinrich Heine en met de schilder Eugène Delacroix. 1843 In de periode van 1839 tot 1847 veroverde hij Europa als pianovirtuoos, en doorkruiste hij haar van Ierland tot Turkije en van Portugal tot Rusland. Zijn sociaal leven speelde zich hoofdzakelijk af in de hoogste kringen van Europa. Liszt componeerde in deze tijd hoofdzakelijk pianomuziek waaronder zijn beroemde 'Études d'exécution transcendante'. Uit die periode stammen ook zijn pianotranscripties van Schubert-liederen. Hij werd door zijn tijdgenoten gezien als de grootste pianist van zijn tijd met een magische uitstraling. Ook nu nog wordt hij door velen beschouwd als de grootste pianist aller tijden. Franz Liszt bracht de techniek van het pianospel tot ongeëvenaarde hoogte. 1847 In 1848 accepteerde Liszt de functie van Hofkapellmeister te Weimar, nadat hij een jaar eerder al besloten had zijn concertreizen als pianovirtuoos stop te zetten. Weimar werd het Mekka van de avant-garde muziek. Met Richard Wagner vertegenwoordigde Liszt de 'Neu-Deutsche Schule'. 1853 In zijn derde en laatste levensfase - van 1861 tot 1886 - speelde zijn leven zich hoofdzakelijk af tussen de steden Weimar, Rome en Boedapest. Hij zette zich in voor de uitvoering van werken van vele andere componisten zoals Richard Wagner, Hector Berlioz en Camille Saint-Saëns. Daarnaast had hij een grote schare van leerlingen waarvan enkele ook beroemd geworden zijn als concertpianist. Als componist was hij met zijn harmonie en compositietechniek zijn tijd ver vooruit. Zijn werken waren een brug naar de impressionistische muziek van de Franse componisten onder wie Claude Debussy de belangrijkste vertegenwoordiger was. Zijn latere werken waren baanbrekend voor de twintigste-eeuwse muziek. Zijn totale oeuvre bedraagt circa 1500 werken, naast pianomuziek onder andere ook 13 Symfonische Gedichten voor orkest, liederen, twee pianoconcerten, orgelwerken en geestelijke muziek, waaronder enkele missen en oratoria. Doordat Liszt in de hoogste kringen van Europa vertoefde en volledig op de hoogte was van de muzikale ontwikkeling van zijn tijd - vele belangrijke componisten zonden hun pas gecomponeerd werk op naar Liszt ter beoordeling - werd hij de spil van de negentiende-eeuwse muziek. 1858

Beknopte literatuurlijst

Biografieën GUT, Serge, Liszt - Franse versie: Editions de Fallois / l’Age d’Homme, 1989. ISBN 2- 87706-042-X - Duitse, gereviseerde en vermeerderde versie: Studiopunkt Verlag, Sinzig, 2009. ISBN 978-3-895-64-115-2 HAMBURGER, Klára, Franz Liszt Duitse vertaling, Corvina, Budapest, 1986. ISMN 963-13-2323-4 LEGÁNY, Dezsö, Liszt and His Country 1869-1873 Originele titel: Liszt Ferenc Maygarországon. 1869-1873; Zenemükiadó, Budapest, 1976 Engelse vertaling: Gyula Gulyás. Heruitgegeven door Corvina Kiadó, 1983, met financiële steun van de Franz Liszt Kring, Drs Peter Scholcz en Adviesburo W.C.M. van Beek. ISBN 90-9010338-0 LEGÁNY, Dezsö, Liszt and His Country 1874-1886 Engelse vertaling: Elisabeth Smith-Csicsery-Rónay/Dr. Paul Merrick. Uitgegeven door Occidental Press, 1992, met financiële steun van de Franz Liszt Kring, Drs Peter Scholcz en Adviesburo W.C.M. van Beek. ISBN 0-911050-66-0 WALKER, Alan, Franz Liszt – The virtuoso years 1811-1847 Alfred A. Knopf, 1983. ISBN 0-394-52540-X. Revised Edition (paperback), Cornell University Press, 1988. ISBN 0- 8014-9421-4 WALKER, Alan, Franz Liszt – The Weimar years 1848-1861 Alfred A. Knopf, 1989. ISBN 0-394-52540-X. (paperback), Cornell University Press, 1993. ISBN 0-8014-9721-3 WALKER, Alan, Franz Liszt – The final years 1861-1886 Alfred A. Knopf, 1996. ISBN 0-394-52540-X (paperback), Cornell University Press, 1997. ISBN 0-8014-8453-7 Speciaalstudies BURGER, Ernst, Franz Liszt – Leben und Sterben in Bayreuth (mit Lina Schmalhausens Tagebuch über Liszt’s letze Tage) Con brio Verlagsgesellschaft, Regensburg, 2011. ISBN:978-3-940768-26-1. GUT, Serge, Franz Liszt – les éléments du langage musical. (Édition revue et augmentée). Préface de Jacques Chailley. Editions Aug. Zurfluh, 2008. Depôt legal: 800 IV 2008. LOYA, Shay, Liszt’s Transcultural Modernism and the Hungarian-Gypsy Tradition, University of Rochester Press, Rochester, 2011. ISBN: 978-1-58046-323-2. PESCE, Dolores, Liszt’s Final Decade University of Rochester Press, Rochester, 2014. ISBN: 978-1-58046- 484-0. UBBER, Christian, Liszts Zwölf Etüden und ihre Fassungen (1826-1837- 1851). Weimarer Liszt-Studien, Band 4. Met een Voorwoord van Detlef Kraus. Laaber-Verlag, 2002. ISBN 3-89007-528-2 Anthologieën ALTENBURG, Detlef, Franz Liszt. Ein Europäer in Weimar. Catalogus van de Liszt-tentoonstelling in Weimar in 2011, met een groot aantal rijk geïllustreerde artikelen door gerenommeerde Liszt-kenners. Walther König, Keulen, 2011. ISBN: 978-3-86560-972-4 ARNOLD, Ben (red.), The Liszt Companion, Greenwood Press, 2002. ISBN 0-313-30689-3 DUFETEL, Nicolas, & HAINE, Malou (red.), Franz Liszt – un saltimbanque en province. Symétrie, 2007. ISBN 978-2-914373-27-2. Idem, Liszt et la France. Musique, culture et société dans l’Europe du XIXe siècle. VRIM, 2012. ISBN: 978-2-7116-2369-3 GIULINI, Fernanda & Dufetel, Nicolas (red.), Liszt e ik suono di Erard Een fraai in kleur uitgegeven boekwerk met artikelen door een internationaal gezelschap van Liszt-kenners, met als leidraad Liszts contact met de familie Erard en diens instrumenten. Villa Medici Giulini, 2011. ISBN: 978-88-95325-07-1 HAMBURGER, Klára (red.), Liszt 2000 – Selected letters given at the International Liszt Conference in Budapest, May 18-20, 1999 The Hungarian Liszt Society, Budapest, 2000. ISBN 963-00-3729-7 HAMILTON, Kenneth (red.), The Cambridge Companion to Liszt Cambridge University Press, 2005. ISBN 0-521-62204-2 Iconografieën Ernst Burger, Franz Liszt – eine Lebenschronik in Bildern und Dokumenten. Vorwort Alfred Brendel. List Verlag, München, 1986. ISBN 3-417- 77160-3.

Beeldmateriaal

1866 Wijding als abbé

1869 1875 1875 Dirigent 1880 1882 1884 1885 1886 © 2019 Stichting Franz Liszt Kring
Over FRANZ LISZT
1864 1866 1